Een centraal uitgangspunt in het Turkse investeringsklimaat is gelijke behandeling van binnenlandse en internationale investeerders. De bron beschrijft bescherming van eigendomsrechten, vrije overdracht van winst en kapitaal en toegang tot internationale arbitrage als belangrijke wettelijke waarborgen. Voorspelbare regels helpen internationale ondernemingen bij beslissingen over kapitaal voor de lange termijn.
Het artikel noemt voor 2025 432 investeringscertificaten voor internationale investeerders, 109,5 miljard TL aan voorgenomen vaste investeringen en 16.700 verwachte banen. Voor 2020 vermeldt het 358 certificaten, 22,6 miljard TL en 16.048 banen. De bron presenteert deze groei als een aanwijzing voor vertrouwen en de werking van het stimuleringsstelsel.
Eén loket voor investeerders
Het model van één loket coördineert bedrijfsoprichting, werk- en verblijfsvergunningen, belastingregistratie, stimuleringsaanvragen en milieuvergunningen. Volgens de bron speelt het presidentiële investeringsbureau hierin een centrale rol met op maat gemaakte pakketten, haalbaarheidsrapporten, marktanalyses en contacten met overheidsinstanties. De ondersteuning wordt beschreven als kosteloos, vertrouwelijk en volledig, met als doel informatieverschillen en toetredingskosten te verminderen.
Het stelsel varieert naar investeringsomvang, regio, technologieniveau en strategisch belang. De bron noemt het ministerie van Handel, het ministerie van Industrie en Technologie en het directoraat voor stimuleringsmaatregelen en buitenlands kapitaal. Voor algemene projecten tot 10 miljoen TL in bepaalde US 97-categorieën, waaronder code 15 voor voedingsmiddelen en dranken en code 17 voor textielproductie en modernisering, noemt zij ook regionale ontwikkelingsagentschappen of kamers van industrie als bevoegde loketten.
Soorten stimuleringsmaatregelen
Algemene stimulering
Investeringen die het minimuminvesteringsbedrag halen, kunnen volgens de bron onafhankelijk van sector en regio standaard btw- en douanevrijstellingen krijgen. Deze verlagen de kosten van apparatuur en infrastructuur.
Regionale stimulering
Türkiye wordt in de bron verdeeld in zes investeringsregio’s naar sociaaleconomische ontwikkeling. Het doel is investeringen naar minder ontwikkelde oostelijke en zuidoostelijke regio’s te leiden en inkomensverschillen te beperken. Minder ontwikkelde regio’s krijgen intensievere of langer durende steun.
Prioritaire investeringen
Onder het Türkiye Yüzyılı-initiatief beschrijft de bron ondersteuning voor hoogwaardige en middelhoge technologie. Zulke projecten zouden ongeacht hun locatie kunnen profiteren van de gunstige maatregelen voor regio 5, om productie met hoge toegevoegde waarde te stimuleren.
Strategische investeringen
Dit betreft grote projecten met veel onderzoek en ontwikkeling en hoge toegevoegde waarde, gericht op binnenlandse productie van goederen waarvoor importafhankelijkheid en tekorten op de lopende rekening bestaan.
Vrijstellingen en kortingen
De instrumenten moeten zowel investeringsuitgaven (CAPEX) als operationele kosten (OPEX) verlichten, vanaf haalbaarheid en bouw tot bedrijfsvoering en winstgevendheid.
Btw- en douanevrijstelling
Volgens de bron zijn machines, apparatuur en bouwuitgaven binnen een investeringscertificaat vrijgesteld van btw, en geïmporteerde apparatuur van douanerechten. Zij stelt dat dit de aanvankelijke kapitaalbehoefte met maximaal ongeveer 20% kan verlagen.
Verlaging van vennootschapsbelasting
De bron beschrijft een korting tot 100% op de belasting over bedrijfswinst totdat de grens van de investeringsbijdrage is bereikt. Die grens hangt af van het project en de regio. Voor strategische projecten noemt zij mogelijke volledige vrijstelling.
Werkgelegenheid en sociale zekerheid
Voor extra banen binnen een gecertificeerde investering kan de overheid volgens het artikel tot tien jaar de werkgeverspremies aan SGK dragen, afhankelijk van de regio. Bij strategische en regionale projecten noemt de bron ook dekking van werknemerspremies berekend over het minimumloon en loonbelasting.
Voor gekwalificeerd personeel in hoogwaardige technologieprojecten, waaronder onderzoekers, noemt zij directe salarissubsidie tot twintig maal het bruto minimumloon gedurende vijf jaar.
Rente- en winstaandeelsteun
Om financieringskosten te verlagen, noemt de bron voor 2026 maximale steun van 301 miljoen TL bij Technologie Hamlesi-projecten en 226 miljoen TL bij Stratejik Hamle-projecten.
Infrastructuur, energie en kapitaal
De bron beschrijft grondtoewijzing, gratis of voordelige infrastructuuraansluitingen, gedeeltelijke energiesubsidie en in bepaalde strategische gevallen een publieke kapitaaldeelname tot 49% van het investeringsbedrag. Ook noemt zij mogelijke afnamegaranties voor producten.
Technologieontwikkelingszones en technoparken
Deze zones richten zich op software, industrieel ontwerp en hoogwaardige R&D. Het artikel noemt 101 zones, waarvan 87 actief en veertien in ontwikkeling. De genoemde fiscale voordelen zouden volgens de bron gelden tot en met 31 december 2028.
Winstbelasting
Winsten uit toegelaten software-, R&D- en ontwerpprojecten binnen de zone worden beschreven als volledig vrijgesteld van vennootschaps- en inkomstenbelasting.
Btw
De bron noemt volledige btw-vrijstelling voor bepaalde software die binnen de zone wordt geproduceerd en geleverd, waaronder systeem- en databeheer, militaire commando- en controlesystemen, zakelijke toepassingen en mobiele internettoepassingen.
Loonbelasting
Salarissen van R&D- en ontwerppersoneel worden beschreven als vrijgesteld van inkomstenbelasting en andere inhoudingen. Administratief en ondersteunend personeel kan volgens de bron meedelen, tot een maximum van 10% van het aantal R&D-medewerkers.
Sociale zekerheid, invoer en zegelbelasting
Volgens de bron betaalt de overheid 50% van de werkgeverspremies aan SGK. Voor R&D geïmporteerde testapparatuur en verbruiksartikelen zouden vrijgesteld zijn van douanerechten, en bijbehorende contracten van zegelbelasting.
Productiefaciliteiten
Om R&D in productie om te zetten, beschrijft het artikel de mogelijkheid om door het ministerie goedgekeurde faciliteiten voor serieproductie binnen of nabij een technopark te bouwen.
Georganiseerde industriezones (OSB)
Deze zones bieden voorbereide grond, wegen, afvalwaterzuivering, elektriciteit en gas. De bron noemt 392 zones in 81 provincies, waarvan 274 operationeel. De infrastructuur moet bedrijven helpen snel met productie te beginnen.
Grond en onroerendezaakbelasting
Volgens de bron zijn grondaankopen vrijgesteld van btw. Na voltooiing en ingebruikname van een fabriek noemt zij vijf jaar vrijstelling van onroerendezaakbelasting.
Lagere bedrijfskosten
Gezamenlijke inkoop van energie en infrastructuur kan volgens het artikel lagere tarieven voor gas, water en telecommunicatie opleveren dan buiten de zone.
Gemeentelijke vrijstellingen
De bron noemt vrijstelling van heffingen voor samenvoeging en splitsing van percelen en van bepaalde gemeentelijke bouw- en gebruiksbelastingen. Wanneer de zone een eigen afvalbeheersysteem heeft, noemt zij ook vrijstelling van gemeentelijke afvalheffingen.
Combinatie met andere steun
Het artikel beschrijft dat vestigingen daarnaast gebruik kunnen maken van algemene, regionale of strategische investeringsmaatregelen en steun voor werkgelegenheid en R&D.
Vrije zones en exportproductie
De bron noemt negentien vrije zones nabij handelsroutes, zeehavens aan de Middellandse Zee, Egeïsche Zee en Zwarte Zee en luchtvrachtcentra. Hoewel binnen Türkiye gelegen, worden zij voor douanedoeleinden als buiten het douanegebied beschreven, met een focus op export en productie in buitenlandse valuta.
Kapitaal- en winstoverdracht
Volgens de bron kunnen winst, dividend en kapitaal zonder toestemming van de centrale bank of een andere instantie naar het buitenland of andere delen van Türkiye worden overgemaakt.
Belastingvrijstellingen
Het artikel noemt voor productiebedrijven volledige vrijstelling van vennootschapsbelasting en voor relevante goederenstromen vrijstellingen van douanerechten, btw en bijzondere verbruiksbelasting (ÖTV).
Loonbelasting
Wanneer minstens 85% van de FOB-waarde van de geproduceerde goederen wordt geëxporteerd, beschrijft de bron volledige vrijstelling van inkomstenbelasting over werknemerssalarissen.
Logistieke voordelen
De bron noemt ook vrijstelling van winstbelasting voor exportgerichte logistieke dienstverleners, vrijstelling van overdrachtsheffingen bij vastgoed, onbeperkte opslagduur voor ingevoerde goederen en de mogelijkheid om gebruikte machines in te voeren die elders beperkt kan zijn.
Industriegebieden en toewijzing van investeringslocaties
Voor zeer grote, geïntegreerde projecten noemt het artikel veertig industriegebieden. Investeerders zouden op staatsgrond langlopende zakelijke gebruiksrechten kunnen vestigen tegen tarieven die acht tot tien maal lager zijn dan vergelijkbare marktprijzen.
Bepaalde projectonderdelen kunnen volgens de bron uit publieke middelen van het ministerie van Industrie en Technologie worden ondersteund. Procedures worden via het ministerie of de exploitant van het gebied gecoördineerd. Met presidentiële goedkeuring kunnen extra maatregelpakketten worden toegevoegd.
Export, internationale acquisities en merken
De bron verwijst naar Besluit nr. 5973 over exportsteun. Het beschrijft ondersteuning voor zowel productie-investeringen in Türkiye als organische groei en overnames in het buitenland door in Türkiye gevestigde ondernemingen.
Buitenlandse ondernemingen en merken kopen
Bij aankoop van een buitenlandse technologieonderneming of internationaal merk noemt het artikel rentesteun van vijf procentpunten voor TL-leningen en twee procentpunten voor leningen in vreemde valuta. Het geeft plafonds van 45 miljoen TL voor ondernemingen en 30 miljoen TL voor merken, maximaal 50% van de betaalde rente en een duur van vijf jaar.
Internationale toeleveringsketens en groene transitie
Voor advieskosten binnen het project voor competenties in mondiale toeleveringsketens noemt de bron 50% vergoeding gedurende vijf jaar, tot in totaal 10 miljoen TL.
TURQUALITY en merkontwikkeling
Dit door de overheid ondersteunde programma omvat volgens de bron buitenlandse marktonderzoeken, organisatieontwikkeling, gespecialiseerd advies, merkregistratie en promotie.